( အသက္ရွင္ရတာ အျပစ္လို႔ ခံစားမိေနၿပီ ) ဖားကန္႔ေျမၿပိဳမႈမွာ အသက္ရွင္က်န္ရစ္သူ

Posted on

ေဝွခါေမွာ္ထဲက ေျမၿပိဳမႈမွာ အတူေန အတူစား သူငယ္ခ်င္းေတြ၊ မိတ္ေဆြေတြ အမ်ားႀကီး အသက္ဆုံးရႈံးခဲ့ရတယ္လို႔ ကိုစည္သူၿဖိဳးက ေျပာပါတယ္။ “ခါးက ဒဏ္ႀကီး က်န္ခဲ့မွာကို ကြၽန္ေတာ္ ေတာ္ေတာ္ေၾကာက္တယ္၊ ဘာလုပ္လုပ္ အဆင္ေျပေတာ့မွာ မဟုတ္ဘူး” ကိုစည္သူၿဖိဳးကို စေတြ႕ေတာ့ သြပ္မိုး ပ်ဥ္ေထာင္ကာ ေနအိမ္ေလးထဲမွာပါ။ အသားခပ္ညိဳညိဳ ဖ်တ္ဖ်တ္လတ္လတ္ပုံ ရွိခဲ့မယ့္သူ တစ္ေယာက္ဟာ ခါးဒဏ္ရာေၾကာင့္ ရက္ေပါင္းမ်ားစြာ အိမ္ယာထဲ လွဲေနခဲ့ရပါတယ္။ “ေအးတဲ့အခါ မိုးနည္းနည္း အုံ႔ခဲ့ၿပီဆိုရင္ ကိုက္တယ္၊ ထိုင္တာ မ်ားသြားရင္လည္း ကိုက္တယ္၊ ညဖက္ဆို ႏႈိးစက္လို ျဖစ္ေနတာ ၁ နာရီေလာက္အိပ္ၿပီးရင္ တစ္မ်ိဳးျပန္ေျပာင္းရတယ္” လို႔ ေျပာရင္း ကြၽန္မတို႔ ေရာက္လာေတာ့ ထထိုင္ဖို႔ လႈပ္လႈပ္ရွားရွား ျဖစ္လာပါတယ္။

ခႏၶာကိုယ္ကို နံရံမွာ ခပ္ေလ်ာေလ်ာ ထိုင္ရင္း အစခ်ီ ေျပာတာက.. “ကြၽန္ေတာ္ ေျခလွမ္း ၂ လွမ္းပဲ ေျပးလိုက္ရတယ္၊ လႈိင္းလုံးႀကီး စ႐ိုက္ေတာ့ ေရအၾကည္၊ ေနာက္ေတာ့ ႏြံေတြ၊ အေပၚကို ျပန္ေပၚလိုက္ အသက္ရႉလိုက္ ျပန္ျမဳပ္သြားလိုက္ ခဲေတြလာ႐ိုက္လိုက္နဲ႔ ”ေနာက္ေတာ့ တစ္ခ်က္ရယ္လိုက္ၿပီး “ကြၽမ္းေတြလည္းထိုးလို႔ ဘယ္ႏွပတ္လည္း မသိဘူး လႈိင္းအ႐ိုက္မွာ အေပၚက က်လာတဲ့ ေက်ာက္တုံးေတြက ခါးကို တဲ့တဲ့ ထိမွန္ခဲ့လို႔ ကိုစည္သူၿဖိဳးဟာ ဦးေခါင္းကြဲ၊ ေမးေစ့ကြဲၿပီး မေသ႐ုံတမယ္ ဒဏ္ရာေတြ ရခဲ့ပါတယ္။ ဖားကန္႔က ေဝွခါေက်ာက္တြင္းလုပ္ကြက္ ေျမၿပိဳမႈမွာ ေသဆုံးသူ ၁၇၀ ေက်ာ္ရဲ႕ အေလာင္းေတြကို ရွာေတြ႕ခဲ့ၿပီး ၅၆ ဦးကေတာ့ ထိခိုက္ဒဏ္ရာေတြ ရခဲ့တယ္လို႔ အစိုးရက ထုတ္ျပန္ပါတယ္။ လူေပ်ာက္တိုင္သူ ၂၀ ေက်ာ္ရဲ႕ အေလာင္းေတြကိုေတာ့ ခုထိ ျပန္မရွာႏိုင္ခဲ့ပါဘူး။ ဖားကန္႔က ေက်ာက္စိမ္းတူးေဖာ္ေရး ကုမၸဏီလုပ္ကြက္ေတြမွာ မိုးတြင္းကာလ ဇြန္လ ၃၀ ရက္ေန႔ကစလို႔ လုပ္ငန္းေတြ ရပ္နားထားခဲ့ပါတယ္။

ေျမၿပိဳမႈကေတာ့ လုပ္ငန္းေတြ ရပ္နားၿပီး ၂ ရက္အၾကာ ဇူလိုင္ ၂ ရက္ေန႔မွာ ျဖစ္ခဲ့တာပါ။ “လုပ္ကြက္ထဲ တူးေဖာ္ေနတုန္းကေတာ့ ေရေတြကို ေရစုပ္စက္နဲ႔ ကုမၸဏီေတြက ေန႔စဥ္ စုပ္ထုတ္တာေပါ့၊ ဇြန္ ၂၅၊ ၂၆ လုပ္ငန္းေတြ သိမ္းခဲ့ၿပီး ေနာက္ေတာ့ က်န္ခဲ့တဲ့ေရေတြနဲ႔ မိုးအဆက္မျပတ္႐ြာတာေတြေၾကာင့္ အဲ့ဒီမွာ ေရစုကန္ႀကီး ျဖစ္လာခဲ့တာပါ” လို႔ ကခ်င္ျပည္နယ္အစိုးရ သယံဇာတနဲ႔ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးဝန္ႀကီး ဦးဒါရွီလဆိုင္းက ေျပာပါတယ္။ ဒီေရစုကန္ဟာ အရွည္ ေပ ၁ ေထာင္ ဝန္းက်င္၊ အက်ယ္ ေပ ၃၀၀ ခန႔္ ရွိႏိုင္ၿပီး ေရကန္ အနက္ကေတာ့ လူ တစ္ရပ္ ေက်ာ္ေလာက္ ရွိတယ္လို႔ လည္း သူက ေျပာပါတယ္။

မိုးရာသီျဖစ္တာေၾကာင့္ ကုမၸဏီေတြက သူတို႔ လုပ္ကြက္ေတြကို ရပ္နားထားၿပီး အႏၲရာယ္ရွိေၾကာင္းလည္း သတိေပးထားပါတယ္။ေက်ာက္ခဲေတြနဲ႔ ေျမစိုင္ ေျမခဲေတြ ေရစုကန္ထဲ ၿပိဳက်လာတဲ့အခါမွာေတာ့ ေရကန္အစပ္နားရွိေနသူေတြေရာ ေရကန္ အထက္ ေပ ၇၀ ေလာက္အထိ တူးေနသူေတြကိုေရာ ေရလႈိင္းက သိမ္းက်ဳံး႐ိုက္ၿပီး ေရကန္ထဲ ဆြဲခ်သလို ျဖစ္သြားခဲ့ပါတယ္။ “ကမ္းေပၚေရာက္ေတာ့ ေက်ာက္တုံးတစ္တုံးကို ဖက္ၿပီးေတာ့ ႏြံေတြကို အန္ေနရတယ္ … ႐ြံ႕ေတြက ပါးစပ္၊ မ်က္လုံး၊ နား၊ ႏွာေခါင္းထဲေတြ အကုန္လုံး  အသက္ရႉလိုက္ရင္ ႏြံ အပုပ္နံေတြ ရေနတယ္” လို႔ အဲ့ဒီတုန္းက အေတြ႕အႀကဳံကို ကိုစည္သူၿဖိဳးက ေျပာျပပါတယ္။

“အေလာင္းေတြက ငါးအေသ အပုပ္ေတြကို ပစ္ထားသလိုပဲ၊ ကမ္းစပ္ကို ကူးလာၿပီးမွ ေသသြားတာလည္း ရွိေသးတယ္” လို႔ ဆက္ေျပာျပပါတယ္။ ဖားကန္႔က ေက်ာက္တြင္း လုပ္ကြက္ေတြမွာ ေျမၿပိဳလို႔ ေသဆုံးမႈေတြ မၾကာခဏ ျဖစ္ေပမယ့္ အခု တစ္ေခါက္ကေတာ့ ေသဆုံးမႈအမ်ားဆုံးနဲ႔ ထိခိုက္မႈအမ်ားဆုံး ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ေသၾကသူေတြ ထိခိုက္ၾကသူေတြထဲ တကၠသိုလ္တက္ေနသူေတြ၊ ဘြဲ႕ရထားသူေတြလည္း ပါပါတယ္။ကိုရန္မ်ိဳးေအာင္ဟာ ေဝွခါေက်ာက္တြင္းေျမၿပိဳမႈမွာ အသက္ရွင္ လြတ္ေျမာက္ခဲ့သူေတြထဲက တစ္ဦးျဖစ္ပါတယ္ မိုးညႇင္းတကၠသိုလ္မွာ ျမန္မာစာအထူးျပဳနဲ႔ ဘြဲ႕ရထားတဲ့ ကိုရန္မ်ိဳးေအာင္ဟာလည္း ေျမၿပိဳမႈကို ကိုယ္ေတြ႕ႀကဳံခဲ့ရၿပီး ေခါင္းမွာ ၁၄ ခ်က္ ခ်ဳပ္ခဲ့ရသလို ခႏၶာကိုယ္ေပၚမွာလည္း ဒဏ္ရာ ဒဏ္ခ်က္ႀကီးေတြ ရခဲ့ပါတယ္။ ဒီေျမၿပိဳမႈမွာ ကိုစည္သူၿဖိဳးနဲ႔ ကိုရန္မ်ိဳးေအာင္တို႔ သူငယ္ခ်င္း ၂ ေယာက္ဟာ သူတို႔ရဲ႕ အရင္းႏွီးဆုံး သူငယ္ခ်င္း ၈ ေယာက္ေလာက္ ဆုံးရႈံးခဲ့ရပါတယ္။

“တစ္အိပ္ယာထဲ အတူအိပ္၊ ညီအစ္ကိုလို ေပါင္းခဲ့သူေတြ ပါသြားတာဆိုေတာ့ ဝမ္းနည္းတယ္၊ သူတို႔မိသားစုကို မ်က္ႏွာ မျပရဲဘူး၊ အသက္ရွင္ရတာေတာင္ ခံစားမိေနတယ္၊ သူတို႔ေသၿပီ ေျပာတုန္းကဆို ငိုခ်လိုက္တယ္” လို႔ ကိုစည္သူၿဖိဳးက ဝမ္းပန္းတနည္း ေျပာပါတယ္။ဖားကန္႔ဟာ တစ္ကမာၻလုံးက ေက်ာက္စိမ္းထုတ္လုပ္မႈရဲ႕ ၇၀% ထြက္ရွိေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ေက်ာက္စိမ္းကေန ႏွစ္စဥ္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ဘီလီယံနဲ႔ခ်ီ ဝင္ေငြရေနေပမယ့္ တူးေဖာ္ေရးလုပ္ကြက္ေတြမွာေတာ့ ေျမၿပိဳမႈေတြနဲ႔ လူေသဆုံးမႈေတြက ႏွစ္စဥ္ ျဖစ္ေနၿပီး အခုတေခါက္ကေတာ့ အဆိုး႐ြားဆုံးနဲ႔ လူေသဆုံးမႈကလည္း စံခ်ိန္တင္ မ်ားခဲ့ပါတယ္။

“အရင္ကေတာ့ ဆက္သြယ္ေရးေတြ ဘာေတြ မေကာင္းဘူးဆိုေတာ့ လူ မသိဘူးေပါ့၊ ဒီလိုပဲ ရာေက်ာ္ ေသတာပဲ၊ အခုက လိုင္းေပၚမွာ လူေတြတင္ေတာ့ သိလာၾကတယ္ေလ၊ အရင္ကဆို ကိုယ့္ မသာ ကိုယ္သၿဂႋဳဟ္၊ အေလာင္းေတြ႕ရင္ သၿဂႋဳဟ္၊ မေတြ႕ရင္ ဒီအတိုင္းပဲ ေနလိုက္ေတာ့” လို႔ ကိုစည္သူၿဖိဳးက ေျပာပါတယ္။ေျမၿပိဳမႈျဖစ္ၿပီး ေနာက္ ၁ ရက္မွာ အစိုးရက သယံဇာတနဲ႔ ပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးဝန္ႀကီး ဦးအုန္းဝင္း ဦးေဆာင္တဲ့ စုံစမ္းေရးေကာ္မရွင္ကို ဖြဲ႕စည္းၿပီး စစ္ေဆးမႈေတြ လုပ္ခဲ့ပါတယ္။ ေဝွခါအထိ ကြင္းဆင္းစစ္ေဆးမႈေတြ လာလုပ္တဲ့အခါမွာေတာ့ စုံစမ္းေရးအဖြဲ႕ဥကၠဌ ဦးအုန္းဝင္းက ေျမၿပိဳရတာဟာ မိုးအဆက္မျပတ္႐ြာတာေၾကာင့္လည္းျဖစ္ၿပီး “ေသဆုံးသူေတြဟာ ေလာဘေၾကာင့္ ေသဆုံးရတာ” လို႔ မွတ္ခ်က္ျပဳခဲ့ပါတယ္။ဒါ့အျပင္ ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကလည္း “ေသဆုံးသူေတြထဲမွာ တရားမဝင္ ေက်ာက္ရွာသူေတြ အမ်ားအျပားပါေနၿပီး ဒါဟာ တရားဝင္ အလုပ္ရဖို႔ ခက္ခဲေနတာကို ျပသတာ” လို႔ ေျပာခဲ့ပါတယ္။ ကိုရန္မ်ိဳးေအာင္ကေတာ့ ဒီလို မွတ္ခ်က္ေတြအေပၚ စိတ္မခ်မ္းမေျမ့ ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။ “သူတို႔က အဲ့လိုေျပာေတာ့ ခံရတဲ့လူက ဘယ္စိတ္ေပ်ာ္မလဲ၊ နဂိုက စိတ္က မေကာင္းပါဘူးဆိုမွ သူတို႔ေျပာေတာ့ စိတ္က ပိုမေကာင္းျဖစ္တာေပါ့”

“အေဖ၊ ညီအစ္ကိုေတြ တစ္အိမ္လုံး ပါသြားတဲ့သူေတြ အမ်ားႀကီးေလ၊ လူႀကီးေတြ လာရင္လည္း ႏွစ္သိမ့္ေပးဆို ပိုေကာင္းတာေပါ့၊ အဲ့လိုႀကီး ေလာဘေၾကာင့္ ျဖစ္တာေရာ ဘာေတြေရာ ေျပာေတာ့ နည္းနည္းေတာ့ ဘဝင္မက်ဘူးေပါ့”

“လူႀကီးေတြကိုလည္း အျပစ္ေတာ့ မေျပာပါဘူး၊ ကိုယ္ျဖစ္ေတာ့ ကိုယ္ခံရတာပဲ” လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။ေ လာေလာဆယ္မွာေတာ့ ဖားကန္႔ ေျမၿပိဳမႈ စုံစမ္းေရးအဖြဲ႕ဟာ အစီရင္ခံစာကို သမၼတ႐ုံးကို တင္ထားၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲ့ဒီထဲမွာ စုံစမ္းစစ္ေဆးေရးအဖြဲ႕ရဲ႕ ေဆာင္႐ြက္ခ်က္ ၄ ခ်က္၊ စစ္ေဆးေတြ႕ရွိခ်က္ ၅ ခ်က္နဲ႔ အႀကံျပဳတင္ျပခ်က္ ၁၂ ခ်က္ ပါဝင္တယ္လို႔ သမၼတ႐ုံးေျပာခြင့္ရသူ ဦးေဇာ္ေဌးက ေျပာပါတယ္။ အေသးစိတ္ကိုေတာ့ မထုတ္ျပန္ႏိုင္ေသးဘူးလို႔ ဦးေဇာ္ေဌးက ေျပာပါတယ္။

ေက်ာက္မ်က္ဝင္ေငြ ဘယ္ေလာက္ရွိလဲ-ေရမေဆးသမားေတြကေတာ့ ကုမၸဏီေတြက စိတ္ႀကိဳက္ တူးေဖာ္ရွာေဖြၿပီး စြန္႔ထုတ္လိုက္တဲ့ ေျမစာပုံေတြမွာ ေက်ာက္ရွာၾကရသူေတြျဖစ္ၿပီး ဒါဟာ ေဒၚလာ ဘီလီယံ နဲ႔ခ်ီတဲ့ လုပ္ငန္းရဲ႕ အစိတ္အပိုင္း အေသးေလး တစ္ခုေလာက္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ “ေရမေဆးသမားေတြ ရွာတယ္ဆိုတာ တစ္ေန႔လုံးမွ သူတို႔ ဘက္ဂ္ဟိုး တေကာ္စာေလာက္ပဲ ရွိပါတယ္” လို႔ ကိုၿဖိဳးစည္သူက ေျပာပါတယ္။ ကုမၸဏီေတြဟာ ေပ ၄၀၀၊ ၅၀၀ အထိ နက္တဲ့ ဧကခ်ီ လုပ္ကြက္ေတြမွာ စက္ယႏၲရားႀကီးေတြနဲ႔ ေန႔ည ရွာေဖြမႈေတြ လုပ္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။တြင္းထြက္သယံဇာတ စီမံခန္႔ခြဲမႈဆိုင္ရာ သုေတသန ျပဳတဲ့ အေမရိကန္အေျခစိုက္အဖြဲ႕အစည္း Natural Resource Governance Institute ရဲ႕ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ အခ်က္အလက္ေတြမွာေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ေက်ာက္စိမ္းက႑ကေန ႏွစ္စဥ္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁၅ ဘီလီယံ ဝင္ေငြရေနတယ္လို႔ ေဖာ္ျပပါတယ္။ တရားဝင္စာရင္းေတြအရေတာ့ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာနဲ႔ မတ္လ ေက်ာက္မ်က္ျပပြဲ ၂ ခုေပါင္းရဲ႕ ဝင္ေငြဟာ ေဒၚလာ သန္း ၉၀၀ ေက်ာ္ ရွိခဲ့ပါတယ္။

သံယံဇာတ ထုတ္ယူမႈဆိုင္ရာ ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႕ Global Witness ရဲ႕ စည္း႐ုံးေရးေခါင္းေဆာင္ Paul Donowitz ကေတာ့ “ျမန္မာအစိုးရဟာ ေက်ာက္စိမ္းဝင္ေငြကေန ရမယ့္ ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ အခြန္ဘ႑ာ ၈၀ ရာခိုင္ႏႈန္း ကေန ၉၀ ရာခိုင္ႏႈန္း အထိ ဆုံးရႈံးေနတယ္” လို႔ ေထာက္ျပပါတယ္။ တပ္မေတာ္အရာရွိေဟာင္းေတြနဲ႔ ဆက္စပ္တဲ့ ကုမၸဏီေတြ၊ ကိုယ္ပိုင္ အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရဖို႔ ႀကိဳးစားေနတဲ့ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ေတြဟာ ေက်ာက္စိမ္းတူးေဖာ္မႈေတြမွာ ထဲထဲဝင္ဝင္ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံထားၾကပါတယ္။ “တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ေတြ တပ္မေတာ္နဲ႔ ဆက္စပ္သူေတြဟာ ဒီလုပ္ငန္းမွာ ပူးေပါင္းလုပ္ကိုင္ေနတယ္ဆိုတဲ့ အေထာက္အထားေတြ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ရထားပါတယ္” လို႔ Paul Donowitz က ေျပာပါတယ္။ “တကယ္လို႔ အပစ္ရပ္လိုက္ရင္ ေက်ာက္တြင္းလုပ္ကြက္ထဲက သူတို႔ အက်ိဳးစီးပြားေတြ ပ်က္သြားႏိုင္တယ္” ဆိုၿပီးေတာ့လည္း Paul Donowitz က သုံးသပ္ ေျပာဆိုပါတယ္။ဧက ၂ ေသာင္းေက်ာ္ရွိတဲ့ ေျမဧရိယာေပၚမွာ ကုမၸဏီ ၈၀၀ ေလာက္က ေက်ာက္မ်က္ တူးေဖာ္ေနတယ္လို႔ ၂၀၁၆ ကိန္းဂဏန္းေတြ ေဖာ္ျပပါတယ္။

ဖားကန္႔ ရတနာေျမ-၂၀၁၆ ခုႏွစ္ စာရင္းဇယားေတြအရ ဖားကန္႔က ဧက ၂ ေသာင္းေက်ာ္ရွိတဲ့ ေျမဧရိယာေပၚမွာ ကုမၸဏီ ၈၀၀ ေလာက္က ေက်ာက္မ်က္ တူးေဖာ္မႈေတြ လုပ္ေနၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ လုပ္ကြက္မွာေတာ့ ကုမၸဏီတခ်ိဳ႕က လုပ္ကိုင္ခြင့္ သက္တမ္းေတြ ကုန္ဆုံးသြားၿပီ ျဖစ္ေပမယ့္ ၂၀၂၀ ဇူလိုင္လ ၁ ရက္ေန႔အထိ စာရင္းေတြအရ ကုမၸဏီ ၁၄၀ ကေတာ့ သက္တမ္းဆက္ရွိေနပါေသးတယ္။ “တခ်ိဳ႕ကေတာ့ ၂၀၂၂ ခုႏွစ္က် သက္တမ္းကုန္မွာ ျဖစ္တယ္” လို႔ ဖားကန္႔ေျမၿပိဳမႈ စုံစမ္းေရးေကာ္မရွင္အဖြဲ႕ဝင္လည္းျဖစ္ ျမန္မာ့ေက်ာက္မ်က္ရတနာ ေရာင္းဝယ္ေရးလုပ္ငန္းက ဦးေဆာင္ၫႊန္ၾကားေရးမႉးလည္းျဖစ္တဲ့ ဦးမင္းသူက ေျပာပါတယ္။

 

ဖားကန္႔မွာ ေက်ာက္မ်က္တူးေဖာ္ခြင့္ရတဲ့ ကုမၸဏီေတြထဲမွာ တပ္မေတာ္အရာရွိေဟာင္းေတြပါတဲ့ ျမန္မာ့စီးပြားေရးဦးပိုင္နဲ႔ ဆက္စပ္တဲ့ကုမၸဏီေတြ၊ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္တခ်ိဳ႕နဲ႔ ဆက္စပ္တာေတြ၊ တ႐ုတ္ကုမၸဏီေတြနဲ႔ ဆက္စပ္တာေတြ ပါပါတယ္။ ကုမၸဏီေတြနဲ႔ အစိုးရၾကား အက်ိဳးတူ လုပ္ကြက္ေတြဟာ ဧက ၅၀ အထိ အက်ယ္ရွိတတ္ပါတယ္။ “ျမန္မာႏိုင္ငံသားကုမၸဏီက အစိုးရနဲ႔ အက်ိဳးတူ လုပ္ကိုင္ခြင့္ရတယ္၊ ရလာတဲ့ ေက်ာက္ရဲ႕ ေရာင္းရေငြရဲ႕ ၂၅ % ကို ႏိုင္ငံေတာ္၊ ၇၅ % ကို ကုမၸဏီေတြဘက္က ရပါတယ္” လို႔ ဦးမင္းသူက ရွင္းျပပါတယ္။ေက်ာက္မ်က္ဥပေဒမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြပဲ ေလွ်ာက္ထား လုပ္ပိုင္ခြင့္ ရွိတာေၾကာင့္ နာမည္ခံခိုင္းၿပီး တ႐ုတ္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္တခ်ိဳ႕က ေနာက္ကြယ္ကေန ပါဝင္ပတ္သက္ေနတယ္ဆိုတဲ့ ေျပာဆိုမႈေတြလည္း ရွိပါတယ္။

“ကြၽန္ေတာ္တို႔ကေတာ့ ကုမၸဏီက ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈ ေကာ္မရွင္ DICA ရဲ႕ စာရင္းကိုၾကည့္တယ္၊ ကုမၸဏီရဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္မႈဒါ႐ိုက္တာ၊ ဒါ႐ိုက္တာေတြက ႏိုင္ငံသားျဖစ္မျဖစ္ ဆိုတာနဲ႔ပဲ အလုပ္လုပ္တယ္ ျပင္ပကေတာ့ အမ်ိဳးမ်ိဳး ေဝဖန္တာေတာ့ ရွိတယ္၊ ဒါကိုေတာ့ ကြၽန္ေတာ္ မသိႏိုင္ဘူး၊ ေျပာျပလို႔ မျဖစ္ႏိုင္ဘူး” အခုၿပိဳက်မႈျဖစ္ခဲ့တဲ့ လုပ္ကြက္ေနရာနဲ႔ အနီးတဝိုက္ေနရာမွာ ေဒသအေခၚ တစ္ သုံးလုံး (ခ) ေက်ာက္မ်က္ေ႐ႊျပည္၊ ဧရာ ရတနာအုပ္စု၊ ရတနာၾကယ္၊ ဟိုးလ္ အင္ဝင္း စတဲ့ ကုမၸဏီ ၄ ခု ၅ ခု ထက္ မနည္းက လုပ္ကိုင္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ တစ္ သုံးလုံး ကုမၸဏီဟာ ၀ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕နဲ႔ ဆက္ႏြယ္ေနသလား ဆိုတဲ့ ဘီဘီစီရဲ႕ အေမးအေပၚ ဦးမင္းသူက “ၿငိမ္းခ်မ္းေရးယူခဲ့စဥ္ အခါတုန္းက ေကအိုင္အို တို႔ ဘာတို႔ဆိုရင္ ဘူးဂါးတို႔ ဘာတို႔လို ကုမၸဏီေတြ ရွိခဲ့တယ္၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရွိေနတဲ့ အဖြဲ႕ေတြက်ေတာ့ ဆက္ရွိေနၾကမွာေပါ့ေနာ္” လို႔ ျပန္လည္ ေျဖၾကားခဲ့ပါတယ္။၀ျပည္ေသြးစည္းညီၫြတ္ေရးတပ္မေတာ္ UWSA ဟာ အစိုးရနဲ႔ ႏွစ္ဖက္ သေဘာတူ အပစ္ရပ္ေရးစာခ်ဳပ္ လက္မွတ္ထိုးထားတဲ့ အဖြဲ႕ျဖစ္ပါတယ္။

ေဝစား မွ်စားဘ၀ေတြ – ေရမေဆးသမားေတြအဖို႔ ေက်ာက္အလုံးႀကီး ရၿပီဆိုတာနဲ႔ အဲ့ဒီမွာရွိတဲ့ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ေတြ၊ ကုမၸဏီေတြ၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပိုင္းေတြကို ေဝစု ခြဲေပးရတယ္လို႔ ေရမေဆးသမားေတြက ေျပာပါတယ္။ “ေက်ာက္ရၿပီဆိုတာနဲ႔ တြင္း၀ ထိပ္ကေန ထိုင္ေစာင့္ေနၿပီး ေဝစုေတာင္းတာ…” လို႔ ကိုစည္သူၿဖိဳးက ေျပာပါတယ္။ေျမၿပိဳမႈမွာ ေသသြားတဲ့ သူငယ္ခ်င္းတစ္ေယာက္ဆို အရင္ရက္က အလုံးႀကီးရခဲ့တယ္၊ သယ္သြားလည္း အေပၚေရာက္ရင္ သိမ္းမွာဆိုေတာ့ ေရထဲကို ကန္ခ်ထားခဲ့တယ္” လို႔ ေျပာပါတယ္။ “ကြၽန္ေတာ္တို႔မွာ ဘာမွမရွိဘူး၊ ေက်ာက္အေသးေလး ရရင္ေတာင္ အိမ္မွာ လာေတာင္းရင္ ေပးရတယ္၊ ဘာအခြင့္အေရးမွ မရွိဘူး” လို႔ ကိုစည္သူၿဖိဳးက ေတြေတြႀကီး စဥ္းစားရင္း ေျပာလာပါတယ္။

ေျမၿပိဳမႈမွာ သားျဖစ္သူ ေပ်ာက္ဆုံးေနတဲ့ ေဒၚမူမူကေတာ့ မႏၲေလးကေန ဖားကန္႔ကို သတင္းၾကားၾကားခ်င္း ေရာက္လာခဲ့ပါတယ္။ အသက္ ၃၇ ႏွစ္အ႐ြယ္ သားျဖစ္သူ ကိုရာဇာဟာ ေဝွခါေမွာ္မွာ ေရမေဆးေက်ာက္ရွာေနတာ ၁၀ ႏွစ္နီးပါးေလာက္ ရွိေနၿပီး ေျမၿပိဳတဲ့ေန႔က သူငယ္ခ်င္းနဲ႔ အဲ့ဒီလုပ္ကြက္ထဲမွာ ေက်ာက္ရွာေနခဲ့တာပါ။ သားေပ်ာက္ ရွာေနဆဲ မိခင္။ စုစုေပါင္း ေသဆုံးသူ ၁၇၀ ေက်ာ္ ရွိတယ္လို႔ အာဏာပိုင္ေတြက ထုတ္ျပန္ေပမယ့္ ေပ်ာက္ဆုံးေနသူေတြလည္း ရွိေနပါတယ္။ “ေရာက္ကတည္းက ရွာေနတာ၊ ေပၚလာတယ္ဆို ေျပးေျပးၾကည့္ရတာ… ၾကာေတာ့ အဲ့ဒီထဲကိုသြား တက္ရ ဆင္းရ တာနဲ႔ ဒူးေတြကို နားလွပါၿပီ၊ ေယာင္လာၿပီး မသြားႏိုင္ေလာက္ေအာင္ ျဖစ္တာပါ” လို႔ ေရာင္ရမ္းေနတဲ့ သူ႔ဒူးေခါင္းေတြ ပြတ္ရင္း မ်က္ရည္ေတြနဲ႔ ေျပာလာပါတယ္။ေျမၿပိဳမႈမွာ အေလာင္းရွာရတဲ့ မိသားစုဝင္ေတြကို ၁ ဦးကို သိန္း ၃၀ ႏႈန္းစီ အစိုးရ၊ တပ္မေတာ္ ေက်ာက္မ်က္လုပ္ငန္းရွင္အသင္းနဲ႔ ကုမၸဏီေတြက ေပးခဲ့ေပမယ့္ အေလာင္းရွာမရသူေတြကေတာ့ တစ္ျပားတစ္ခ်ပ္မွ မရၾကပါဘူး။

“သူေသဆုံးသြားတာေတာ့ ေသခ်ာပါတယ္၊ ဟိုလိုေပါ့ေလ၊ သူမ်ားေတြက ႐ုပ္အေလာင္းကို ရတယ္၊ သၿဂႋဟ္ရတယ္၊ ကြၽန္မ ၾကေတာ့ ႐ုပ္အေလာင္းကို မျမင္ရဘူး၊ သားေလးရဲ႕ က်န္ရစ္တဲ့ အဝတ္အစားေလးနဲ႔ပဲ ေျဖသိမ့္ၿပီးေတာ့ သူေနသြားတဲ့ အိမ္ေလးမွာပဲ သူ႔အေငြ႕အသက္ေလးကို ခံစားၿပီးေတာ့ ေနရပါတယ္” လို႔ ေဒၚမူမူက ေျပာပါတယ္။ ကိုစည္သူၿဖိဳးနဲ႔ ကိုရန္မ်ိဳးေအာင္တို႔ကေတာ့ အျဖစ္အပ်က္ဆိုးႀကီးကို ကိုယ္တိုင္ ႀကဳံခဲ့ရေပမယ့္ ခႏၶာကိုယ္ေပၚက ဒဏ္ရာ ဒဏ္ခ်က္ေတြ ေပ်ာက္ရင္ ေက်ာက္ျပန္ရွာရဦးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘာလို႔ ဆက္လုပ္မလဲလို႔ ကြၽန္မက ေမးရာမွာေတာ့…… “အေတြ႕အႀကဳံ ရသြားၿပီေလ၊ ဒီလိုမ်ိဳး ထပ္ျဖစ္မယ္ဆိုရင္ မလြတ္လြတ္ေအာင္ ေျပးရမွာေပါ့” လို႔ ကိုစည္သူၿဖိဳးက ေျပာပါတယ္။ “ဒီမွာေမြး ဒီမွာပဲ ႀကီးတယ္ဆိုေတာ့ ဒီမွာပဲ သံေယာဇဥ္က ပိုရွိေနတာ၊ တျခားကို ေရာက္ရင္လည္း ဒီကိုပဲ ျပန္လာခ်င္တယ္၊ လုပ္တတ္တာကလည္း ဒီအလုပ္အျပင္ မရွိဘူးေလ၊ ေက်ာက္ကိုပဲ ဦးတည္ၿပီး ေက်ာက္စီးပြားေရးပဲ လုပ္မယ္ တျခားကို မေ႐ြးေတာ့ဘူး” လို႔လည္း ကိုရန္မ်ိဳးေအာင္က ေျပာပါတယ္။

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *